1. Giải quyết sự cố kỹ thuật cơ bản

1.1. Nhận biết các vấn đề kỹ thuật cơ bản khi sử dụng thiết bị, dịch vụ số

– Không vào được mạng: Do mất Wi-Fi, hết 4G, hoặc lỗi cài đặt.

– Ứng dụng bị treo/đơ: Ứng dụng không phản hồi, bị thoát ra đột ngột.

– Điện thoại hết pin nhanh/nóng máy: Do sử dụng quá nhiều hoặc có ứng dụng chạy ngầm.

– Không gửi được tin nhắn/gọi điện: Do không có sóng, hết tiền, hoặc lỗi ứng dụng.

– Không truy cập được website: Do nhập sai địa chỉ, mạng chậm, hoặc website đang bảo trì.

1.2. Xử lý các vấn đề kỹ thuật cơ bản khi sử dụng thiết bị, dịch vụ số

– Khởi động lại thiết bị: Đây là cách đơn giản và hiệu quả nhất cho nhiều lỗi.

– Kiểm tra kết nối mạng: Bật/tắt Wi-Fi hoặc dữ liệu di động.

– Cập nhật ứng dụng/hệ điều hành: Đảm bảo phần mềm được cập nhật để vá lỗi.

– Xóa bộ nhớ đệm (cache) hoặc cài đặt lại ứng dụng: Khi ứng dụng bị treo/đơ.

– Kiểm tra dung lượng pin/bộ nhớ: Xóa bớt ứng dụng không dùng để máy hoạt động mượt hơn.

– Tìm kiếm lỗi trên Google/YouTube: Gõ cụm từ khóa về lỗi để tìm cách khắc phục từ cộng đồng hoặc hướng dẫn chính thức.

2. Xác định nhu cầu và lựa chọn giải pháp công nghệ

2.1. Xác định và phân tích nhu cầu

– Nhận diện vấn đề thực tế:

Các tình huống thường gặp:

+ Cần tìm chợ bán vật tư nông nghiệp gần nhà.

+ Muốn biết cách xử lý cây trồng bị bệnh.

+ Cần đặt lịch khám bệnh hoặc nộp hồ sơ online.

– Hoạt động thực hành: Ghi lại 01 vấn đề cụ thể của bản thân hoặc gia đình trong tuần qua (ví dụ: mua thuốc, nộp đơn xin hỗ trợ, hỏi cách trồng rau).

2.2. Lựa chọn công cụ và giải pháp công nghệ số phù hợp

Lựa chọn công cụ số:

Nhu cầu thực tế	Công cụ/ứng dụng gợi ý
Tra cứu cách làm	Google, YouTube
Hỏi ý kiến người quen	Zalo nhóm, Facebook nhóm cộng đồng
Tìm đường, địa điểm	Google Maps, Zalo Maps
Nộp hồ sơ, đặt lịch	Cổng dịch vụ công, VNeID, eHealth

 

Gợi ý: Trình chiếu biểu tượng ứng dụng kèm tên gọi.

2.3. Ứng dụng AI để giải quyết các nhu cầu

– Hỏi đáp với AI (chatbot): Sử dụng các chatbot đơn giản (ví dụ: Google Assistant, hoặc các chatbot trong Zalo nếu có) để hỏi nhanh thông tin như “thời tiết hôm nay”, “giá vàng”, “công thức món ăn”.

– Dịch thuật bằng AI: Dùng Google Dịch hoặc các ứng dụng dịch thuật AI để hiểu thông tin từ ngôn ngữ khác (ví dụ: đọc hướng dẫn sử dụng sản phẩm nhập khẩu).

– Tìm kiếm thông minh: AI giúp các công cụ tìm kiếm (Google, YouTube) hiểu câu hỏi phức tạp hơn và đưa ra kết quả chính xác hơn.

– Gợi ý thông tin: AI có thể gợi ý các sản phẩm, tin tức, video phù hợp với sở thích và lịch sử tìm kiếm của bạn.

3. Sử dụng sáng tạo công nghệ số

3.1. Sử dụng công cụ số để tạo nội dung số

– Lưu trữ thông tin hữu ích:

+ Dùng chức năng “Lưu” trong YouTube/Zalo (ví dụ: lưu video hướng dẫn).

+ Chụp màn hình nội dung quan trọng (ví dụ: giá cả, địa chỉ).

– Gợi ý thực hành: Bà con thử lưu video về trồng rau hữu cơ, hoặc chụp màn hình giá lúa mới cập nhật từ trang web nông nghiệp.

3.2. Ứng dụng AI để phát triển năng lực số bản thân

– AI hỗ trợ học tập: Dùng AI để giải thích các khái niệm khó, tóm tắt bài giảng, hoặc luyện tập các kỹ năng số (ví dụ: hướng dẫn từng bước sử dụng một ứng dụng mới).

– Phát hiện lỗi và cải thiện: AI có thể giúp phát hiện lỗi trong cách bạn thao tác, hoặc gợi ý cách làm hiệu quả hơn (ví dụ: các công cụ AI hỗ trợ trong quá trình bạn học dùng dịch vụ công trực tuyến).

4. Xác định khoảng cách về năng lực số

4.1. Xác định nhu cầu năng lực số của cá nhân

– Tự nhìn nhận: Tôi có đang gặp khó khăn khi dùng điện thoại/máy tính không? Có những việc gì tôi muốn làm trên mạng nhưng chưa biết cách? (ví dụ: muốn đặt lịch khám bệnh online nhưng không biết bắt đầu từ đâu).

– Đối chiếu với các kỹ năng cơ bản: Bạn đã biết dùng Zalo, Messenger, Gmail chưa? Bạn có biết tìm kiếm thông tin trên Google/YouTube không? Bạn có tự tin khi bảo mật thông tin cá nhân không?

4.2. Tìm kiếm các khóa học để phát triển kỹ năng số

– Các khóa học cộng đồng: Hỏi cán bộ thôn/xã, TTHTCĐ về các lớp tập huấn kỹ năng số.

– Các nền tảng học trực tuyến miễn phí: YouTube (tìm kiếm các kênh hướng dẫn cơ bản), Zalo (tham gia các nhóm chia sẻ kiến thức).

– Hỏi người thân, bạn bè: Nhờ những người có kinh nghiệm hơn hướng dẫn trực tiếp.

– Sách, tài liệu hướng dẫn đơn giản: Tìm các cuốn sách/tài liệu tóm tắt về sử dụng công nghệ cho người lớn tuổi hoặc người mới bắt đầu.