Nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng số cần thiết cho người dân, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn tài liệu “Chương trình phổ cập kỹ năng số dành cho Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan nhà nước”. Dựa trên nội dung tài liệu được Bộ GD&ĐT biên soạn, chúng tôi thí điểm xây dựng hệ thống học liệu điện tử để hộ trợ người dân tự học, phát triển NLS đáp ứng nhu cầu của cá nhân.
Khóa học gồm 6 bài học được biên soạn theo hướng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành:
Bài 1. Kiến thức cơ bản về chuyển đổi số.
Bài 2. Khai thác thông tin, dữ liệu số trong hoạt động công vụ.
Bài 3. Giao tiếp và hợp tác trên môi trường số.
Bài 4. Sáng tạo và tích hợp nội dung số trong hoạt động công vụ.
Bài 5. Đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin, dữ liệu trên môi trường số.
Bài 6. Giải quyết vấn đề bằng công nghệ số.
- Bảng điều khiển chính
- Phổ cập năng lực số cho người dân
- Bài số 2: Sử dụng thiết bị và phần mềm
Bài số 2: Sử dụng thiết bị và phần mềm
- Nhận diện và làm quen thiết bị số
1.1. Các loại thiết bị số phổ biến
– Thiết bị: điện thoại thông minh (smartphone), máy tính bảng (tablet), laptop
– Dấu hiệu nhận biết: màn hình cảm ứng, biểu tượng ứng dụng, có thể kết nối Internet
1.2. Cấu tạo cơ bản trên các thiết bị số
– Nút nguồn: thường ở cạnh bên
– Màn hình: hiển thị mọi nội dung
– Nút âm lượng: điều chỉnh to nhỏ
– Cổng sạc: hình chữ nhật nhỏ, thường ở đáy máy, có thể là cổng USB Type-C hoặc Lightning (trên các thiết bị Apple),…
1.3. Các thao tác cơ bản với thiết bị số
– Nhấn giữ nút nguồn 3 giây để bật
– Vuốt từ dưới lên để mở khoá màn hình (sau khi màn hình đã sáng)
– Vuốt từ trên xuống để truy cập thanh công cụ (thông báo/cài đặt nhanh)
– Lỗi thường gặp: Người học không bấm giữ đủ lâu → không bật máy được
– Gợi ý thực hành:
+ Quan sát biểu tượng “Cài đặt”
+ Thực hành mở ứng dụng “CH Play”, “App Store”
- Kết nối thiết bị số với mạng Internet bằng Wi-Fi
2.1. Tìm mạng Wi-Fi và kết nối
– Vào Cài đặt > chọn Wi-Fi
– Bật Wi-Fi nếu đang tắt
2.2. Nhập mật khẩu, kiểm tra tình trạng kết nối
– Chọn tên mạng (ví dụ: “ThonXomWifi”)
– Nhập mật khẩu → nhấn “Kết nối”
– Nhận biết đã kết nối: Biểu tượng sóng Wi-Fi xuất hiện phía trên màn hình
2.3. Kết nối an toàn khi sử dụng Wi-Fi công cộng
– Không đăng nhập ngân hàng
– Không cung cấp mã OTP
– Lỗi thường gặp: Gõ sai mật khẩu Wi-Fi → kết nối không thành công
– Gợi ý thực hành:
+ Thực hành kết nối mạng có sẵn
+ Hướng dẫn phân biệt mạng “có khóa” (yêu cầu mật khẩu) và “mở”
Xem video hướng dẫn kết nối wifi
- Tải, cài đặt và gỡ phần mềm, ứng dụng
3.1. Truy cập kho ứng dụng (CH Play, App Store)
– Android: CH Play
– iOS: App Store
3.2. Tìm kiếm và cài đặt ứng dụng phổ biến
– Gõ: “Zalo”, “Google Dịch”, “VNeID”
– Nhấn biểu tượng kính lúp để tìm
– Cài đặt:
+ Nhấn “Cài đặt” (hoặc “Install”)
+ Đợi khoảng 30 giây – 1 phút (tùy kết nối)
3.3. Cách cập nhật ứng dụng/hệ điều hành
* Cập nhật ứng dụng:
– Mở CH Play (Android) hoặc App Store (iOS).
– Tìm ứng dụng cần cập nhật hoặc vào mục “Quản lý ứng dụng và thiết bị” (Android) / “Cập nhật” (iOS).
– Nhấn “Cập nhật” (hoặc “Update”) cho từng ứng dụng hoặc “Cập nhật tất cả”.
* Cập nhật hệ điều hành (phần mềm điện thoại):
– Vào Cài đặt ®Thông tin điện thoại (hoặc Giới thiệu điện thoại/Giới thiệu chung).
– Tìm mục “Cập nhật phần mềm” (hoặc “Cập nhật hệ thống”).
– Thiết bị sẽ kiểm tra và hiển thị các bản cập nhật có sẵn. Nhấn “Tải về và cài đặt” nếu có.
* Lưu ý: Luôn đảm bảo thiết bị đã kết nối Wi-Fi ổn định và pin trên 50% (tốt nhất là đang sạc) khi thực hiện cập nhật hệ điều hành.
3.4. Gỡ ứng dụng không dùng
– Nhấn giữ biểu tượng ứng dụng
– Chọn “Gỡ cài đặt” → “Đồng ý”
– Lỗi thường gặp: Không đủ dung lượng → không thể cài thêm
– Mẹo xử lý: Xóa bớt ảnh/video/ứng dụng cũ
– Gợi ý thực hành:
+ Cài ứng dụng “Google Dịch”
+ Gỡ ứng dụng “Trò chơi” không sử dụng
- Quản lý ứng dụng và bộ nhớ thiết bị
4.1. Xem danh sách ứng dụng đang dùng và đã cài đặt.
* Xem ứng dụng đã cài đặt:
– Vào Cài đặt ® Ứng dụng (hoặc Ứng dụng & thông báo/Quản lý ứng dụng).
– Bạn sẽ thấy danh sách tất cả các ứng dụng đã cài đặt trên thiết bị.
* Xem ứng dụng đang chạy nền (đang dùng):
– Vào Cài đặt ® Ứng dụng (hoặc Ứng dụng & thông báo).
– Tìm mục “Ứng dụng đang chạy” hoặc “Tất cả ứng dụng” rồi lọc theo trạng thái “Đang chạy” (tùy giao diện từng máy).
4.2. Xóa dữ liệu tạm thời, làm sạch bộ nhớ
– Vào Cài đặt → Dung lượng/ Bộ nhớ
– Xem % bộ nhớ đã sử dụng
– Dọn dẹp bộ nhớ: Nhấn “Xóa bộ nhớ đệm” hoặc “Dọn dẹp”
4.3. Tắt ứng dụng chạy nền để tiết kiệm pin
– Cách thông thường (Khuyến nghị): Vuốt ứng dụng khỏi màn hình ứng dụng gần đây (Recent Apps) để đóng chúng.
– Cách nâng cao (Chỉ khi ứng dụng bị lỗi): Vào “Ứng dụng đang chạy” → Chọn ứng dụng → nhấn “Buộc dừng” (Force Stop)
– Lỗi thường gặp: Không dọn bộ nhớ thường xuyên → máy chạy chậm