1. Tương tác thông qua công nghệ

1.1. Công cụ giao tiếp số phổ biến

– Các công cụ cơ bản:

+ Zalo: Ứng dụng phổ biến tại Việt Nam, dùng để trò chuyện, gọi điện, chia sẻ ảnh.

+ Messenger: Dùng kèm với Facebook, thuận tiện cho người đã có tài khoản Facebook.

+ Gmail: Gửi và nhận thư điện tử, phù hợp với trao đổi công việc, học tập.

– Cài đặt ứng dụng:

+ Mở CH Play / App Store → Gõ tên ứng dụng → Nhấn “Cài đặt”.

+ Đăng nhập bằng số điện thoại (Zalo), hoặc tài khoản Google (Gmail).

– Thực hành: Học viên cài đặt Zalo và gửi tin nhắn đầu tiên cho người hướng dẫn.

– Gửi và trả lời tin nhắn:

+ Gõ nội dung → Nhấn “Gửi”.

+ Dùng dấu chấm, phẩy, viết có dấu, không viết toàn bộ bằng chữ in hoa.

– Gọi điện hoặc video call:

+ Nhấn biểu tượng “📞” hoặc “📷” trong khung trò chuyện.

+ Gọi thử, quan sát tín hiệu đường truyền.

– Thực hành: Gọi video cho bạn học.

1.2. Ứng dụng AI trong giao dịch trên nền tảng số

– AI trong tin nhắn/email: Gợi ý trả lời nhanh, kiểm tra lỗi chính tả và ngữ pháp nâng cao, dịch tự động.

– AI trong gọi điện/video call: Lọc nhiễu tiếng ồn, nhận diện giọng nói để ghi lại cuộc họp (nếu có công cụ hỗ trợ).

– AI trong cá nhân hóa: Đề xuất người liên hệ thường xuyên, sắp xếp cuộc trò chuyện quan trọng.

2. Chia sẻ thông tin, dữ liệu số

2.1. Công cụ chia sẻ thông tin, dữ liệu số phổ biến

– Gửi ảnh và tệp:

+ Nhấn biểu tượng “📎” (Ghim) hoặc “Hình ảnh”.

+ Chọn tệp từ máy → Gửi.

– Thực hành:

+ Gửi ảnh từ thư viện.

+ Gửi file PDF (phiếu thực hành hoặc ảnh CCCD giả định).

2.2. Quản lý quyền truy cập khi chia sẻ thông tin

– Mức độ phổ biến: Khi chia sẻ tài liệu qua email hoặc các nền tảng đám mây (Google Drive, OneDrive), người gửi có thể cài đặt quyền truy cập (chỉ xem, có thể bình luận, có thể chỉnh sửa).

– Tầm quan trọng: Việc quản lý quyền truy cập giúp bảo vệ thông tin nhạy cảm của cá nhân và doanh nghiệp, đảm bảo chỉ những người có liên quan mới có thể xem hoặc chỉnh sửa tài liệu.

3. Thực thi quyền, nghĩa vụ của công dân trên không gian số

3.1. Cổng dịch vụ công quốc gia

Cổng Dịch vụ công Quốc gia (dichvucong.gov.vn) là nơi người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến.

3.2. Dịch vụ công trực tuyến

Dịch vụ công trực tuyến là việc thực hiện các thủ tục hành chính qua mạng internet (qua website hoặc ứng dụng di động) thay vì phải đến trực tiếp cơ quan.

3.3. Sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong công việc cá nhân

– Đăng ký tạm trú/tạm vắng.

– Xin cấp lại thẻ căn cước công dân.

– Nộp hồ sơ liên quan đến bảo hiểm xã hội (nếu có).

– Khai báo y tế, thông tin đi lại (trong các trường hợp cần thiết).

– Tra cứu thông tin cá nhân liên quan đến các giấy tờ hành chính.

4. Hợp tác trên nền tảng số

4.1. Các nền tảng cộng tác phổ biến

– Tạo nhóm:

+ Zalo → “Danh bạ” → “Tạo nhóm”.

+ Chọn thành viên → Đặt tên nhóm → Bắt đầu trò chuyện.

– Thực hành: Tạo nhóm “Tổ dân phố”, mời bạn cùng lớp.

4.2. Nâng cao hiệu quả hợp tác thông qua công nghệ số

– Giao tiếp trong nhóm:

+ Gửi thông báo: “Tổ dân phố họp chiều thứ Bảy lúc 17h”.

+ Chia sẻ file: thông báo, văn bản PDF.

+ Nhấn “Thích”, trả lời, hỏi ý kiến.

– Thực hành:

Gửi 1 thông báo + 1 file văn bản trong nhóm.

– Lợi ích của hợp tác số:

+ Tăng tốc độ làm việc: Thông tin được chia sẻ nhanh chóng, mọi người có thể phản hồi tức thì.

+ Lưu trữ tập trung: Các tài liệu, thảo luận được lưu lại giúp dễ dàng tra cứu.

+ Tính minh bạch: Mọi thành viên đều có thể theo dõi tiến độ công việc và các quyết định.

5. Quy tắc ứng xử trên không gian mạng

5.1. Chuẩn mực hành vi khi xử lý thông tin trên không gian mạng

– Giao tiếp có văn hóa:

+ Không viết in hoa toàn bộ.

+ Không spam nhiều tin giống nhau.

+ Dùng từ xưng hô phù hợp, lịch sự.

– Ví dụ phổ biến về lừa đảo/tin xấu:

+ Nhận tin nhắn “Tôi là giáo viên cũ của bạn, cho xin 1 triệu” → Gọi xác minh.

+ Bấm vào đường link giả mạo ngân hàng → bị mất tiền.

5.2. Xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường số

– Tôn trọng: Tôn trọng ý kiến, quyền riêng tư của người khác.

– Trách nhiệm: Chịu trách nhiệm với những gì mình đăng tải và chia sẻ.

– Kiểm chứng: Luôn kiểm tra thông tin trước khi chia sẻ để tránh phát tán tin giả.

– Báo cáo: Kịp thời báo cáo các nội dung xấu, vi phạm.

6. Quản lý danh tính điện tử

6.1. Cách tạo, quản lý, cập nhật thông tin danh tính điện tử (VNeID)

– Bảo vệ thông tin cá nhân:

+ Không chia sẻ ảnh CCCD, số OTP, mật khẩu qua tin nhắn.

+ Không làm theo hướng dẫn chuyển tiền từ người lạ.

+ Kiểm tra kỹ trước khi gửi dữ liệu.

– VNeID: Là ứng dụng định danh điện tử quốc gia, giúp xác thực danh tính online và tích hợp nhiều giấy tờ cá nhân (CCCD, giấy phép lái xe, bảo hiểm…).

– Cách tạo tài khoản VNeID (tóm tắt): Cài đặt ứng dụng VNeID → Đăng ký tài khoản bằng số điện thoại → Làm theo hướng dẫn xác thực danh tính (thông qua CCCD gắn chip hoặc đến cơ quan công an).

– Quản lý và cập nhật: Thường xuyên kiểm tra và cập nhật thông tin cá nhân trên VNeID khi có thay đổi.

6.2. Cách bảo vệ danh tính điện tử của bản thân

– Bảo mật mật khẩu: Sử dụng mật khẩu mạnh, độc nhất cho mỗi tài khoản và thay đổi định kỳ.

– Cảnh giác với lừa đảo (Phishing): Không bấm vào các liên kết lạ, không cung cấp thông tin cá nhân cho các yêu cầu đáng ngờ qua tin nhắn, email.

– Xác thực hai yếu tố (2FA): Bật xác thực hai yếu tố cho các tài khoản quan trọng để tăng cường bảo mật.

– Kiểm tra nguồn gốc: Luôn xác minh người gửi hoặc nguồn của thông tin trước khi tương tác.

– Hạn chế chia sẻ công khai: Suy nghĩ kỹ trước khi chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội hoặc các nhóm công khai.